Nárahaular (groin hernia) eru algengust kviðslita og valda útbungun á nárasvaeði en geta auk þess valdið verkjum og jafnvel garnastíflu. 1,2 Aðgerðir á nárahaulum eru á meðal algengustu aðgerða í almennum skurðlaekningum 3 , en víða á Vesturlöndum eru framkvaemdar um 130-160 aðgerðir á 100.000 íbúa árlega. 4,5 Algengast er að aðgerð sé gerð vegna einkenna en einnig til að fyrirbyggja fylgikvilla, til daemis garnastíflu. Þetta er örugg aðgerð en helstu vandamálin eru endurtekin kviðslit og langvinnir verkir. 8-12 Þessi grein fjallar aðallega um greiningu og meðferð nárakviðslita, en einnig er fjallað um líffaerafraeði nárans, meingerð nárakviðslita og klíníska birtingamynd þeirra. Greinin byggir á nýjustu heimildum, þar á meðal nýlegum íslenskum rannsóknum. Flokkun, faraldsfraeði og líffaerafraeði Kviðslit er útbungun á lífhimnu, lífhimnufitu eða kviðarholslíffaeri í gegnum meðfaedd eða áunnin göt á kviðveggnum. Algengustu kviðslitin eru nárahaular, naflakviðslit og kviðslit í öri. Nárahaular skiptast í tvennt; eiginleg nárakviðslit og laeriskviðslit en þau síðarnefndu eru aðeins 4% nárahaula og hlutfallslega miklu algengari hjá konum. 3 Nárakviðslitum er síðan skipt í tvennt: miðlaeg og hliðlaeg kviðslit sem hafa mismunandi meingerð og líffaerafraeðilega afstöðu (sjá Box 2). Hjá körlum eru hliðlaeg kviðslit tvisvar sinnum algengari en miðlaeg (60% miðað við 30%), 1