ÖZZengin bileşiminde bulunan biyoaktif peptit içeriği, fermente süt ürünlerine işlenebilirliği ve özellikle yüksek askorbik asit içeriği nedeniyle düşük pH'ya sahip olan deve sütü, asitliği yavaş ilerleyen ve inek sütüne oranla dayanımı daha yüksek, daha uzun süre muhafaza edilebilen bir süt çeşididir. Kendine özgü bileşimi ile öne çıkan deve sütüne ilişkin çalışmalar, insan sağlığını destekleyici yönde verdiği sonuçlar ile hız kazanmaktadır. Bileşimindeki yüksek insülin miktarı ile deve sütü, inek ve manda sütüne oranla diyabetli hastalarda kandaki glikoz miktarını düşürücü yönde gösterdiği etki ile öne çıkmaktadır. Özellikle diyabet tedavisinde günlük diyetle birlikte tüketiminin, bireylerde tedaviyi destekler nitelikte olduğu, hiperglisemik bu etkinin diğer memelilerin sütlerine oranla çok daha yüksek oranlara ulaştığı bildirilmektedir. Bu derlemede, diyabetli hastalarda deve sütü tüketimine yönelik yapılan araştırmalar incelenerek deve sütünün alternatif bir ajan olarak diyabet tedavisinde kullanımına yönelik bulgular değerlendirilmeye çalışılmıştır.Anahtar Kelimeler: Deve sütü, Diyabet, Beslenme
Camel Milk and Its Importance in Diabetes Treatment
ABSTRACTCamel milk, which has a bioactive peptide content in its rich composition, processability into fermented dairy products and particularly a low pH due to its high ascorbic acid content, has a higher stability and longer storage period than cow milk. Studies on camel milk with its unique characteristics have been increasing because of its supportive effects on human health. Camel milk with a high amount of insulin stands out due to its high-impact in reducing blood glucose in comparison to cow or buffalo milk. Especially, it is reported that consumption of camel milk in daily diet may support the treatment of diabetes, and its effect on this hyperglycemia is higher than the milk of other mammals. In this review, recent advances on camel milk as an alternative agent in the treatment of diabetes mellitus are presented.
Keywords: Camel milk, Diabetes, Nutrition
GİRİŞDeve, yüzyıllar boyunca kurak bölgelerde yaşayan toplumlar için yalnızca taşımayı sağlayan ekonomik bir araç değil, aynı zamanda iyi bir süt kaynağı olması sebebi ile de önemli bir hayvan olmuştur [1]. Dünya süt üretimi ve tüketiminde en büyük paya inek sütü (%85) sahip olup, bu sütü manda, koyun ve keçi sütleri takip etmektedir. Tüm dünya genelinde bu dört hayvanın sütünden sonra en fazla tüketilen süt, deve sütüdür. Deve sütü yıllardan beri çeşitli araştırmalara konu olmuş, yöresel deve sütü ürünleri bölgesel olarak tüketilmiştir. Deve sütü ve ürünlerinin tanınmamasının başlıca nedeni yetiştiriciliği ve deve sütü üretiminin belli