Celem pracy jest zwrócenie uwagi na użyteczność produktów, która ma decydujący wpływ na proces podejmowania decyzji zarówno kupna, jak i sprzedaży produktów na rynku. Wygenerowane potencjalne zadowolenie konsumentów z produktów nabywanych na rynku jest jednym z najważniejszych determinantów popytu. Konsumenci nie tylko dokonują wyborów pomiędzy ilościami różniących się od siebie produktów, ale również pomiędzy bardzo podobnymi produktami, mającymi różne kombinacje cech. Użyteczność może być postrzegana wyłącznie jako subiektywna ocena danego produktu dokonana przez konsumenta lub każ-dego potencjalnego konsumenta na rynku. Wynika to z faktu, że każdy konsument postrzega ten sam produkt zupełnie inaczej, polegając najczęściej na swoich zmysłach, doświadczeniu, inteligencji, rozumie, a nawet wierze. Z kolei użyteczność wraz z ceną produktu kształtują poziom atrakcyjności rynkowej produktów, co znów przekłada się na potencjalne przychody i zyski firm, które dostarczają je na rynek. Istotnym elementem kreowania użyteczności produktów na rynku jest indywidualna lub grupowa percepcja konsumentów. Ważną rolę w kreowaniu percepcji odgrywają nowoczesne media, takie jak prasa, radio, telewizja i Internet. Dla konsumentów najważniejszym kryterium przy wyborze właściwego produktu na rynku jest racjonalność, która w praktyce oznacza, że konsumenci, podejmując decyzję o zakupie, usiłują jedynie maksymalizować swoją satysfakcję, zadowolenie czy przyjemność z konsumpcji. Bardzo często przy tym dokonuje się wyboru, polegając jedynie na własnej wiedzy, zdobytej w sposób sensoryczny i subiektywnych odczuciach, które nierzadko są błędne.Słowa kluczowe: użyteczność, rynek, atrakcyjność, konsumpcja
WPROWADZENIEZachowania konsumentów na rynku są zazwyczaj bardzo różne, a czasem nawet nielogiczne i niezrozumiałe. Produkty, które powinny przynosić konsumentom dużą wartość użytkową, są nieraz nabywane przez nich w mniejszych ilościach niż produkty o pozornie mniejszej wartości całkowitej. Dobrym przykładem może być sytuacja, w której konsument kupuje sery gorszego gatunku i zyskuje złotówkę albo dwie na kilogramie, a pięć minut później wkłada do koszyka wino za trzydzieści złotych i paczkę papierosów za jedenaście złotych. Wartość użytkowa danego produktu szacowana jest przez konsumentów bardzo subiektywnie. Bardzo często podstawą dokonania takiej, a nie innej decyzji ekonomicznej są emocje, wrażenia lub spontaniczność konsumentów 2 . Tego typu zachowania konsumentów na rynku skłoniły ekonomistów do głębszej analizy problemu i efektem tych działań było stworzenie w XIX stuleciu teorii zachowań konsumenta, znanej