Wstęp: W ostatnich doniesieniach zauważono negatywny wpływ palenia tytoniu na rozwój i przebieg stwardnienia rozsianego. Cel: Celem badania wieloośrodkowego (Bydgoszcz, Zabrze, Białystok, Szczecin) była analiza związku między paleniem tytoniu a aktywnością choroby u pacjentów ze stwardnieniem rozsianym leczonych lekami immunomodulującymi. Materiał i metoda: W badaniu uwzględniono dane demograficzne i kliniczne: płeć, wiek, palenie tytoniu (paczkolata), czas leczenia, stan niepełnosprawności w skali EDSS (Expanded Disability Status Scale, Rozszerzona Skala Niepełnosprawności Ruchowej). Ponadto określano aktywność choroby -poprzez ocenę rocznego wskaźnika rzutów (annualised relapse rate, ARR) po roku i 2 latach leczenia oraz aktywność choroby w badaniu rezonansu magnetycznego. Dane te poddano analizie statystycznej. Wyniki: Badana grupa objęła 114 chorych -57 (50%) osób niepalących i 57 (50%) palących. Średni czas leczenia wynosił 2,46 (±1,23) roku, średnia wartość EDSS -2,12 (±1,03) pkt, ARR w momencie rozpoczęcia terapii -1,46 w grupie osób palących i 1,36 wśród niepalących. Nowe zmiany demielinizacyjne w rezonansie magnetycznym po roku leczenia stwierdzono u 15 (26,3%) pacjentów palących i u 8 (14%) niepalących. Analiza statystyczna wykazała istotne zależności między paleniem tytoniu a nowymi zmianami w rezonansie magnetycznym w mózgowiu po roku leczenia (r = −0,21, p < 0,05). Wnioski: U osób palących leczonych immunomodulująco w porównaniu z osobami niepalącymi obserwuje się wyraźną progresję radiologiczną choroby w pierwszych 2 latach leczenia.
Słowa kluczowe: stwardnienie rozsiane, leczenie immunomodulacyjne, nikotynizmIntroduction: Recent reports have shown that smoking has a negative impact on the development and course of multiple sclerosis. Aim: The aim of this multicentre (Bydgoszcz, Zabrze, Białystok, Szczecin) study was to analyse the relationship between smoking and disease activity in patients with relapsing-remitting multiple sclerosis on immunomodulatory therapy. Materials and methods: We evaluated demographic and clinical data, such as sex, age, smoking (pack-years), treatment duration, disability status according to the Expanded Disability Status Scale (EDSS). Furthermore, we determined disease activity based on both the annualised relapse rate (ARR) after one and 2 years of treatment and magnetic resonance imaging findings. The obtained data were analysed statistically. Results: The study group included 114 patients: 57 (50%) non-smokers and 57 (50%) smokers. Mean treatment duration was 2.46 (±1.23) years, mean EDSS was 2.12 (±1.03), and ARR at treatment initiation was 1.46 in smokers vs. 1.36 in non-smokers. New magnetic resonance demyelination lesions were found after 1 year of treatment in 15 (26.3%) smokers and 8 (14%) non-smokers. Statistical analysis showed significant relationships between smoking and new cerebral lesions in magnetic resonance imaging (r = −0.21, p < 0.05). Conclusions: Smokers on immunomodulatory therapy show marked radiological progression of the disease in the first 2 ...