Artykuł skupia się na metodologicznych osobliwościach praktyki badawczej (badania naukowe i badania diagnostyczne) psychologii klinicznej. Autor wskazuje na typowe odstępstwa tej praktyki od standardów metodologicznych współczesnej psychologii -zwłaszcza tych, które wpisane zostały we wzorzec diagnozy opartej na dowodach empirycznych i praktyki psychologicznej opartej na dowodach empirycznych: lekceważenie prymarnej roli empirycznych teorii psychologicznych, zbyt częste odstępstwa od standardów psychometrycznych w procedurach konstruowania i stosowania testów psychologicznych (bywa, że są to pseudotesty, jak np. Test Drzewa Kocha). W artykule podkreślono ważność trafności teoretycznej testu psychologicznego. Podniesiono też problem zapewniania badaniom naukowym prowadzonym przez klinicystów trafności wewnętrznej i zewnętrznej.Słowa kluczowe: diagnoza psychologiczna; teoria psychologiczna; proces badawczy; EBA; EBPP; trafność wewnętrzna; trafność zewnętrzna; psychologia kliniczna. Do podjęcia tego tematu skłoniła mnie powtórna, po około trzydziestu latach, lektura klasycznego artykułu jednego z najoryginalniejszych psychologów klinicznych, Saula Rosenzweiga (1907Rosenzweiga ( -2004 1 . Mam na myśli jego artykuł: "The experimental situation as a psychological problem" (Rosenzweig, 1933). Rosenzweig w swojej pracy pisał o "osobliwościach" (peculiarities) badań eksperymentalnych w psychologii. W skrócie, zwrócił on wagę na to, że:-badacz staje się elementem sytuacji badawczej;
438-wpływ na zachowanie się osoby badanej w sytuacji badawczej mają takie zmienne związane z osobą badaną ją charakteryzujące, jak: osobowość, motywacja itp.;-zawiązuje się interakcja: badacz-osoba badana. Ja zaś chciałbym -wykraczając poza materię opisaną przez S. Rosenzweiga i, tak po prostu, ją akceptując (por. też: Brzeziński, 1994) -w tym szkicu metodologicznym rozważyć problem osobliwości badań (ale oglądanych z perspektywy "twardych" standardów metodologicznych) -naukowych i diagnostycznych -prowadzonych przez psychologów klinicznych (dalej: klinicystów). Zaś zależności opisane przez Rosenzweiga zaliczyłbym raczej do psychologii społecznej badania psychologicznego -że nawiążę do tytułu głośnej w latach 70. XX wieku książki Arthura G. Millera (1972): The social psychology of psychological research.Rzecz jasna, psychologia kliniczna jest działem psychologii po prostu (rozumianej jako nauka empiryczna, i nie inaczej). Od razu też zaznaczę, że nie jest ona odrębną psychologią. W tej kwestii zajęliśmy (Brzeziński i ToeplitzWiniewska, 2008, s. 305; też: Brzeziński, 1996 też: Brzeziński, , 2013 następujące stanowisko:W "odwiecznym" sporze psychologów uniwersyteckich z psychologami praktykami (bo tu mniej więcej biegnie linia demarkacyjna) zajmujemy […] analogiczne stanowisko do wyrażonego przez Matarazzo (1987) czy Ellisa (1992), a dające się wyrazić słowami następującej deklaracji: jest tylko jedna psychologia, a nie wiele psychologii stosowanych; jej ustalenia empiryczne są stosowane w różnych dziedzinach praktyki społecznej -jako odpowied...